M-PATCH is een herbruikbaar modulair platform voor de multidisciplinaire annotatie van historische teksten dat zich op drie punten onderscheidt van andere soortgelijke platforms, namelijk (a) het is toepasbaar op historische teksten ongeacht hun chronologische en maatschappelijke context van oorsprong; (b) het maakt parallelle annotatie mogelijk van afbeeldingen en transcripties van alle bestaande versies van een tekst in het materiële archief, om historische, taalkundige, filologische en materiële variatie in ruimte en tijd in kaart te brengen; en (c) het koppelt annotaties uit vier vakgebieden aan elkaar: geschiedenis, taalkunde, literatuur- en filologie, en materiaalwetenschappen, evenals metadata en materiële getuigenissen via Linked Data- en IIIF-technologieën.
Het project bevindt zich op het snijvlak van historische, taalkundige, filologische en literaire geannoteerde historische teksten en heeft tot doel onderzoek, de studie van schrijfpraktijken en de digitale geesteswetenschappen op betrouwbare en transparante wijze in kaart te brengen, te verduidelijken en in hun context te plaatsen. Naarmate onderzoek in de geesteswetenschappen steeds data-intensiever en onderling verweven wordt, erkennen wetenschappers de noodzaak om gegevens te koppelen volgens de FAIR-principes (waardoor ze vindbaar, toegankelijk, interoperabel en dus herbruikbaar worden) voor diverse toepassingen over de grenzen van verschillende disciplines heen.
M-PATCH is baanbrekend vanwege (i) het innovatieve Linked Data-model dat via API’s de multidisciplinaire gegevens integreert die via domeinspecifieke annotatie zijn gegenereerd, en deze samenvoegt in een machinaal leesbare triple store met een gebruiksvriendelijke front-end; (ii) het feit dat het theoretische reflecties over de fluïditeit en pluraliteit van teksten in het materiële archief operationaliseert; en (iii) de toepasbaarheid ervan op elk corpus van teksten, ongeacht de chronologische, maatschappelijke, culturele, taalkundige of andere oorsprong.
Om een proof of concept in te dienen, zal de infrastructuur worden getest en ontwikkeld aan de hand van een corpus van hagiografieën (teksten over het leven, de wonderen en de verering van heiligen), aangezien deze teksten model staan voor tekstuele flexibiliteit, maar tot nu toe aan multidisciplinaire aandacht zijn ontsnapt. Hagiografieën werden voortdurend herwerkt om in te spelen op veranderende behoeften en werden over een extreem lange chronologische tijdspanne doorgegeven, met manuscripten en edities die tien eeuwen of meer overspannen, en vertonen een zeer breed geografisch bereik, waarbij politieke, culturele en taalkundige grenzen worden overschreden. Het dynamische karakter van deze overdracht draagt bij aan de uitzonderlijk grote variatie (chronologisch, regionaal, qua gebruik) in spelling, morfologie, syntaxis, compositie en inhoud. De rijkdom en diepgang van de onderling gekoppelde multidisciplinaire annotaties van dit prototype zullen ons in staat stellen de robuustheid van dergelijke gegevens te testen en de annotatiemethoden te verfijnen.
Het project wordt mogelijk gemaakt door financiering van het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen (FWO) via een middelgrote infrastructuursubsidie (2026-2030), het FWO-onderzoeksproject „Hagiographic Entanglements of the Long Tenth Century” en het BOF-onderzoeksproject (UGent) „Language Variation in Latin Hagiography of the Long Tenth Century”.